Indeks pojęć – BiKUS

Indeks pojęć

Wybrane pojęcia, skróty i koncepcje z kursu Budowa i konfiguracja urządzeń sieciowych

Zestawienie najważniejszych terminów pojawiających się w materiałach dydaktycznych kursu BiKUS. Każde pojęcie opatrzono linkiem do odpowiedniego slajdu w prezentacji.

Spis części

Część 1 · Część 2 · Część 3 · Część 4 · Część 5

Część 1: Wprowadzenie do sieci komputerowych

Robert Metcalfe

Współdzielone medium transmisyjne

Binary Exponential Backoff

JAM (sygnał zagłuszający)

Topologia fizyczna a logiczna

Topologia magistrali (Bus)

Terminator (50 omów)

Odbicie sygnału

Komunikacja rozgłoszeniowa (Broadcast)

Domena kolizyjna

10BASE5 (Gruby Ethernet)

Transceiver / AUI / Vampire tap

10BASE2 (Cienki Ethernet)

Elementy pasywne sieci

Elementy aktywne sieci

Tłumienie sygnału (Attenuation)

Repeater (wzmacniacz)

Koncentrator (Hub)

Topologia gwiazdy (Star)

Skrętka nieekranowana (UTP)

Adres MAC (Media Access Control)

OUI (Organizationally Unique Identifier)

Ramka Ethernet (Frame)

FCS (Frame Check Sequence)

Tryb półdupleksu (Half-Duplex)

Tryb pełnego dupleksu (Full-Duplex)

DIX Ethernet (Ethernet II)

Domena rozgłoszeniowa (Broadcast Domain)

Adres MAC FF:FF:FF:FF:FF:FF

Ethernet dziś – od 10 Mb/s do 100 Gb/s

Segmentacja domen kolizyjnych

Część 2: Warstwa 1 modelu ISO/OSI

Warstwa fizyczna (Physical Layer)

Tłumienie (Attenuation), szum (Noise), EMI

Repeater (wzmacniacz) – regeneracja 3R

Regeneracja 3R: Re-shape, Re-time, Re-generate

Koncentrator (Hub) – wieloportowy repeater

Logiczna magistrala w fizycznej gwieździe

Sniffer / tryb promiscuous / Wireshark

Diody LED: Power, Link, Activity, Collision

Daisy Chaining / Uplink / kabel skrosowany

Konwerter mediów (Media Converter)

SFP (Small Form-factor Pluggable)

PoE (Power over Ethernet)

MMF (Multi-Mode Fiber) / SMF (Single-Mode Fiber)

Transceivery: SFP, SFP+, QSFP+

Okablowanie strukturalne (EN 50173, ISO/IEC 11801)

Kategorie skrętki: Cat 5e, Cat 6, Cat 6a, Cat 7, Cat 8

UTP vs FTP vs STP

Power over Ethernet (PoE) – IEEE 802.3af/at/bt

Wi-Fi / IEEE 802.11 / fale radiowe

Modulacja: ASK, FSK, PSK, QAM

Antena dookólna / kierunkowa / sektorowa

Bluetooth / FHSS

IR (podczerwień) / IrDA

Karta sieciowa (NIC)

Kodowanie liniowe: Manchester, PAM-5, 64B/66B

Przesłuch (Crosstalk) – NEXT, FEXT

Patch panel / szafa krosowa 19"

UPS / chłodzenie w szafie rack

Ewolucja prędkości: 10 Mb/s do 400 Gb/s

Część 3: Warstwa 2 modelu ISO/OSI

Warstwa łącza danych (Data Link Layer)

LLC (Logical Link Control) / MAC (Media Access Control)

Adres MAC 48-bitowy

Most (Bridge) – segmentacja domen kolizyjnych

Tablica adresów MAC (MAC Address Table)

Przełącznik (Switch) L2 / ASIC / wire-speed

Segmentacja domen kolizyjnych przez switch

Mikrosegmentacja

Forward / Flood / Filter

CLI: show mac address-table

Store-and-Forward

Cut-Through / Fast-forward / Fragment-free

Przełączanie adaptacyjne (Adaptive Switching)

Domena rozgłoszeniowa (Broadcast Domain)

ARP (Address Resolution Protocol)

DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol)

Pętla sieciowa (Loop) / Burza broadcastowa (Broadcast Storm)

STP (Spanning Tree Protocol) – IEEE 802.1D

RSTP (Rapid STP) – IEEE 802.1w

Switch zarządzalny vs niezarządzalny

VLAN (Virtual LAN)

CLI Cisco: konfiguracja portu, speed, duplex, PortFast

IEEE 802.1Q (tagowanie VLAN)

Port Security / Protect / Restrict / Shutdown

MAC Flooding (atak na pamięć CAM)

ARP Spoofing / ARP Poisoning / Man-in-the-Middle

DAI (Dynamic ARP Inspection)

Access Point (AP) – punkt dostępowy Wi-Fi

CSMA/CA (Carrier Sense Multiple Access with Collision Avoidance)

Problem ukrytego węzła (Hidden Node)

RTS/CTS / NAV (Network Allocation Vector)

BSS / ESS / IBSS (ad-hoc)

WEP / WPA2 / WPA3 / AES / CCMP

RADIUS / 802.1X (Enterprise)

Link Aggregation / EtherChannel / LACP (IEEE 802.3ad)

Przełącznik warstwy 3 (Multilayer Switch)

Część 4: Warstwa 3 modelu ISO/OSI

Warstwa sieciowa (Network Layer)

Routing / adresacja logiczna IP

Ramka (L2) vs Pakiet (L3)

Tablica routingu

IPv4 (32-bit, notacja dziesiętna z kropkami)

Network ID / Host ID

Maska podsieci (Subnet Mask) / CIDR / prefiks

Operacja AND – wyznaczanie adresu sieci

Adres sieci / adres rozgłoszeniowy

Adresy prywatne / publiczne (RFC 1918)

Brama domyślna (Default Gateway)

Kwartet konfiguracyjny: IP, maska, brama, DNS

ipconfig / ifconfig / ip addr

Klasy adresów A, B, C / CIDR (Classless Inter-Domain Routing)

Tablica routingu: next-hop, metryka, interfejs

Longest Prefix Match

show ip route (Cisco IOS)

Connected Routes / no shutdown

Routing statyczny

Konfiguracja trasy statycznej (ip route)

Brama ostatniej szansy (Default Route 0.0.0.0/0)

Routing dynamiczny: RIP, EIGRP, OSPF

IGP vs EGP / BGP

ARP (Address Resolution Protocol) – rozwiązywanie MAC

NAT (Network Address Translation)

PAT (NAT Overload) – translacja portów

Konfiguracja NAT/PAT (Cisco: ip nat inside/outside, overload)

NAT statyczny (Static NAT)

DHCP – dynamiczne przydzielanie konfiguracji (UDP 67/68)

DORA: Discover, Offer, Request, Acknowledgment

Router jako serwer DHCP (ip dhcp pool)

SOHO (Small Office/Home Office) – urządzenie kombi

ACL (Access Control List) – permit/deny/implicit deny

ACL standardowe i rozszerzone (ip access-group)

ICMP (Internet Control Message Protocol)

ping / traceroute / RTT / TTL

Zapis IPv6: system szesnastkowy, podwójny dwukropek

SLAAC / autokonfiguracja IPv6

Diagnostyka L3: ipconfig, ping, traceroute, route print, arp -a

Część 5: Warstwy wyższe (L4–L7)

Warstwa transportowa (L4) / sesji (L5) / prezentacji (L6) / aplikacji (L7)

TCP (Transmission Control Protocol) – połączeniowy, niezawodny

UDP (User Datagram Protocol) – bezpołączeniowy

Three-way handshake (SYN, SYN-ACK, ACK)

HTTP / HTTPS / DNS / SMTP / FTP / SSH / DHCP (warstwa aplikacji)

Firewall – zapora sieciowa

Filtracja bezstanowa (Stateless) – filtr pakietów

Zapora stanowa (Stateful Inspection) – state table

NGFW (Next-Generation Firewall)

DPI (Deep Packet Inspection)

IPS (Intrusion Prevention System)

Application Control (kontrola aplikacji)

WAF (Web Application Firewall) – OWASP Top 10, SQL Injection, XSS

Serwer Proxy (forward / reverse)

Load Balancer – równoważenie obciążenia

Virtual IP (VIP) / Real Server / DSR

Algorytmy: Round Robin, Least Connections, Source IP Hash

Load Balancer L4 vs L7

SSL Offloading / SSL Termination

VPN Concentrator / IPsec / SSL VPN / WireGuard

IDS / IPS – detekcja i zapobieganie włamaniom

WAN Optimization / SD-WAN

L3 Switch (Multilayer Switch) – inter-VLAN routing

SDN (Software-Defined Networking) – control plane / data plane

UTM (Unified Threat Management)

Cykl życia zapytania sieciowego (DNS → TCP → TLS → HTTP)

Podsumowanie L1: kable, skrętka, światłowód, repeater, hub

Podsumowanie L2: Ethernet, MAC, switch, STP, VLAN

Podsumowanie L3: IP, routing, ARP, ICMP, NAT

Podsumowanie L4-L7: TCP, UDP, firewall, proxy, load balancer, VPN

Network Automation: Ansible, Terraform, Python (netmiko)

Cloud Networking: AWS VPC, Security Groups, Transit Gateway

Zero Trust / SASE / ZTNA

Enkapsulacja danych: L7 → L4 → L3 → L2 → L1

PDU: Data, Segment, Packet, Frame, Bits

Urządzenia i adresy wg warstw OSI

Zasady bezpiecznej konfiguracji: ACL, VLAN, SSH, SNMPv3